„Latające małpy” w cieniu przemocy domowej i spraw rozwodowych

Czym są „latające małpy”?

Termin „latające małpy” (ang. flying monkeys) pochodzi z psychologii relacji przemocowych i odnosi się do osób z otoczenia sprawcy, które:

• przekazują informacje,
• wywierają presję na ofiarę,
• podważają jej wiarygodność,
• powielają narrację sprawcy,
• próbują „nakłonić do zgody” kosztem bezpieczeństwa ofiary.

Mogą to być członkowie rodziny, znajomi, sąsiedzi, a czasem nawet osoby profesjonalnie związane z systemem – np. mediatorzy czy współpracownicy, jeśli nie mają wystarczającej wiedzy o dynamice przemocy.

Przemoc, która zmienia formę

W trakcie małżeństwa przemoc bywa fizyczna, psychiczna, ekonomiczna lub seksualna. Po rozstaniu często przekształca się w przemoc instytucjonalną i pośrednią:

• manipulowanie dziećmi,
• składanie fałszywych zawiadomień,
• przeciąganie spraw sądowych,
• wzbudzanie wątpliwości co do zdrowia psychicznego ofiary.

„Latające małpy” stają się w tym mechanizmie narzędziem — ich działania pozwalają sprawcy zachować pozory niewinności i kontroli, bez bezpośredniego kontaktu z ofiarą.

Rola „latających małp” w sprawach sądowych i rozwodowych

W kontekście spraw rozwodowych i opiekuńczych ich obecność bywa szczególnie dotkliwa:

• składanie stronniczych zeznań,
• wywieranie presji na wycofanie pozwu,
• „przekonywanie”, że przemoc to „konflikt obojga stron”,
• sugerowanie, że ofiara „niszczy rodzinę”.

Tego typu działania mogą realnie wpływać na przebieg postępowań sądowych, zwłaszcza gdy instytucje nie są wystarczająco przygotowane do rozpoznawania przemocy psychicznej i manipulacji.

Dlaczego „latające małpy” działają?

Motywacje bywają różne:

• strach przed sprawcą,
• lojalność rodzinna,
• brak wiedzy o przemocy,
• potrzeba „świętego spokoju”,
• podatność na manipulację.

Warto podkreślić: nie każda „latająca małpa” działa ze złej woli, ale skutki jej działań mogą być dla ofiary równie destrukcyjne.

Skutki dla ofiar

Obecność osób wspierających sprawcę prowadzi do:

• wtórnej wiktymizacji,
• izolacji społecznej,
• pogłębienia traumy,
• utraty zaufania do systemu sprawiedliwości,
• rezygnacji z dochodzenia swoich praw.

Ofiara często słyszy, że „przesadza”, „powinna wybaczyć” albo „myśleć o dzieciach”, podczas gdy jej podstawowe potrzeby bezpieczeństwa są ignorowane.

Co może pomóc?

Kluczowe znaczenie mają:

• edukacja sędziów, kuratorów i mediatorów w zakresie przemocy domowej,
• dostęp do niezależnej pomocy psychologicznej i prawnej,
• dokumentowanie wszelkich form nękania i manipulacji,
• ograniczanie kontaktu z osobami działającymi na rzecz sprawcy,
• wsparcie organizacji pozarządowych i grup pomocowych.

Zakończenie

„Latające małpy” są jednym z mniej widocznych, ale bardzo realnych elementów systemu przemocy. Ich działania często pozostają niezauważone, a przecież to one podtrzymują krzywdzące narracje i utrudniają ofiarom odzyskanie autonomii. Zrozumienie tego mechanizmu to krok w stronę bardziej sprawiedliwego i empatycznego podejścia do spraw rozwodowych i przemocy domowej.

---

Wesprzyj realną pomoc – przekaż 1,5% podatku

Jeżeli ten artykuł jest Ci bliski i uważasz, że osoby doświadczające przemocy domowej, uwikłane w trudne sprawy sądowe i rozwodowe, zasługują na realne wsparcie, możesz pomóc w prosty sposób – przekazując 1,5% swojego podatku.

Fundacja Wspierających Sercem „Efekt Motyla” działa na rzecz osób dotkniętych przemocą, oferując wsparcie psychologiczne, edukacyjne i pomoc w odzyskiwaniu sprawczości w najtrudniejszych momentach życia. Każdy gest ma znaczenie – nawet pozornie niewielki może uruchomić proces zmiany, dokładnie tak, jak w efekcie motyla.

KRS: 0000 978 382
Cel szczegółowy: Fundacja Wspierających Sercem „Efekt Motyla”

Twój 1,5% to realna szansa na bezpieczeństwo, wsparcie i nowy początek dla osób, które często pozostają niewidoczne w systemie.