Kiedy można żądać zwrotu darowizny na fundację?
Darowizna to forma wsparcia finansowego lub rzeczowego, która z zasady jest świadczeniem bezzwrotnym. Istnieją jednak sytuacje, w których darczyńca może domagać się jej zwrotu.
Oto najważniejsze przypadki, w których zwrot darowizny może być uzasadniony:
1. Rażąca niewdzięczność obdarowanego
Zgodnie z art. 898 § 1 Kodeksu cywilnego, darczyńca może odwołać darowiznę, jeśli obdarowany dopuścił się wobec niego rażącej niewdzięczności. Przykłady takiego zachowania to:
-
zniewaga lub agresja wobec darczyńcy,
-
działania na szkodę darczyńcy,
-
inne poważne naruszenia zasad współżycia społecznego.
Odwołanie darowizny powinno być dokonane w formie pisemnej z podaniem uzasadnienia.
2. Niewykorzystanie darowizny zgodnie z jej celem (darowizna celowa)
Jeśli darczyńca przekazał fundacji środki na określony cel (np. pomoc konkretnej osobie lub realizację projektu), a fundacja nie spożytkowała ich zgodnie z przeznaczeniem, darczyńca może:
-
żadać zwrotu darowizny,
-
domagać się jej prawidłowego wykorzystania.
3. Niewykonanie darowizny
Jeśli darowizna była zobowiązaniem do przyszłego świadczenia (np. zobowiązanie się do przekazania funduszy lub przedmiotu w określonym terminie), a darczyńca nie wykonał tego zobowiązania, fundacja może żadać wykonania darowizny lub ewentualnych odszkodowań, jeśli poniosła z tego tytułu straty.
4. Pogorszenie sytuacji majątkowej darczyńcy
Jeśli po dokonaniu darowizny sytuacja finansowa darczyńcy znacznąco się pogorszyła i dalsze utrzymanie darowizny zagraża jego podstawowym potrzebom życiowym, może on żadać jej odwołania (art. 896 Kodeksu cywilnego).
Podsumowanie
Fundacje są zobowiązane do wykorzystania otrzymanych darowizn zgodnie z ich przeznaczeniem. W przypadkach, gdy środki nie zostały właściwie spożytkowane, darczyńca ma prawo domagać się zwrotu lub ich odpowiedniego wykorzystania. Decyzje o zwrocie darowizny powinny być podejmowane w oparciu o obiektywne przesłanki, a nie osobiste uprzedzenia.
